الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
356
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
جملههاى بعد از آن اشاره به اين است كه آنها هرگز خود را از مسئوليّتهاى اجتماعى ؛ مانند گوشهگيران و چلّهنشينان كنار نمىكشند ، بلكه در ميدان ارشاد جاهل و تنبيه غافل و امر به معروف و نهى از منكر كاملا فعّالاند و با توجّه به اينكه جمله به صورت فعل مضارع آمده و فعل مضارع دلالت بر استمرار دارد نشان مىدهد كه اين برنامه ، برنامهء هميشگى آنان است . شايان توجّه اينكه امام در اينجا مىفرمايد : « آنها هم خود عامل به معروفاند و هم دعوت كنندهء به آن ، و هم خود تارك منكرند و هم ناهى از آن » ، همان گونه كه امام عليه السّلام در خطبهء 175 مىفرمايد : « أيّها النّاس إنّي ، و اللّه ، ما أحثّكم على طاعة إلّا و أسبقكم إليها ، و لا أنّهاكم عن معصية إلّا و أتناهى قبلكم عنها ! اى مردم ! به خدا سوگند من شما را به كار نيكى دعوت نمىكنم مگر اينكه پيش از شما به آن عمل مىكنم و از منكرى باز نمىدارم مگر اينكه خودم قبلا از آن چشم مىپوشم » . سپس امام عليه السّلام در ادامهء اين سخن ، به شرح بيشترى دربارهء حالات اين مردان الهى و اهل ذكر پرداخته ، مىفرمايد : « ( با اينكه در دنيا هستند ) گويى آن را رها كرده و به آخرت پيوستهاند و در آن قرار دارند ، و به همين سبب ماوراى دنيا را مشاهده كردهاند » ؛ ( فكأنّما قطعوا الدّنيا إلى الآخرة و هم فيها ، فشاهدوا ما وراء ذلك ) . آرى ! آنها با چشم حقيقت بين و نافذشان از اين جهان ، عالم پس از مرگ و برزخ و قيامت را مىبينند و سرنوشت نيكوكاران و تبهكاران را مشاهده مىكنند . سپس در توضيح اين سخن مىافزايد : « گويى از پشت ديوارهء اين دنيا سر بر آورده و به برزخيان و اقامت طولانى آنها در آنجا مىنگرند ( و از آن برتر قيامت را با چشم دل مىبيند ) و مشاهده مىكنند كه رستاخيز وعدههاى خود را براى آنها عملى ساخته است » ؛ ( فكأنّما اطّلعوا غيوب أهل البرزخ في طول الإقامة فيه ، و